Πάνω από το μισό έχει μειωθεί η χιονοκάλυψη στα ελληνικά βουνά τα τελευταία 40 χρόνια, από το 1984 έως το 2025, σύμφωνα με διεθνή επιστημονική έρευνα στην οποία συμμετείχαν και Έλληνες ερευνητές. Η μελέτη καταγράφει μια ιδιαίτερα ανησυχητική τάση για τα ορεινά οικοσυστήματα της χώρας, με σημαντικές επιπτώσεις τόσο στο υδατικό ισοζύγιο όσο και στην αγροτική και ενεργειακή επάρκεια.
Η έρευνα επικεντρώθηκε σε δέκα ορεινούς όγκους της Ελλάδας με υψόμετρο άνω των 2.000 μέτρων: τον Όλυμπο, το Φαλακρό, τα Τζουμέρκα, τη Βόρεια Πίνδο, τον Χελμό, τη Ζήρεια, τον Γράμμο, τον Βόρα (Καϊμάκτσαλαν), τη Γκιώνα και τα Βαρδούσια Όρη. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, η συνολική χιονοκάλυψη στις περιοχές αυτές έχει μειωθεί κατά 58% μέσα σε τέσσερις δεκαετίες.
Στη μελέτη συμμετείχαν επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, το British Antarctic Survey και το Ορεινό Παρατηρητήριο Ελλάδος. Οι ερευνητές αξιοποίησαν δορυφορικά δεδομένα από την περίοδο 1984–2025, προερχόμενα από ESA και NASA, ενώ ανέπτυξαν και μεθοδολογία μηχανικής μάθησης για την κάλυψη κενών στα δεδομένα λόγω νεφώσεων και περιορισμένων ιστορικών λήψεων.
Όπως εξηγούν οι επιστήμονες, η κύρια αιτία της μείωσης είναι η άνοδος της θερμοκρασίας. Η αύξηση αυτή επηρεάζει τη χιονοκάλυψη με δύο βασικούς τρόπους: πρώτον, μειώνει το ποσοστό των κατακρημνίσεων που πέφτουν ως χιόνι αντί για βροχή, και δεύτερον, επιταχύνει το λιώσιμο του χιονιού που τελικά καταφέρνει να συσσωρευτεί στο έδαφος. Το αποτέλεσμα είναι μικρότερη διάρκεια χιονοκάλυψης και μετατόπισή της σε μεγαλύτερα υψόμετρα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, η μέση θερμοκρασία στην Ελλάδα έχει αυξηθεί περίπου κατά 1,5°C τα τελευταία 30 χρόνια, ενώ σε περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας η αύξηση φτάνει ακόμη και τους 2°C. Η εξέλιξη αυτή έχει οδηγήσει σε σημαντική συρρίκνωση των ζωνών όπου μπορεί να διατηρηθεί το χιόνι, ακόμη και σε ορεινές περιοχές που παλαιότερα είχαν σταθερή χειμερινή κάλυψη.
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι η μείωση της χιονοκάλυψης είναι εντονότερη μετά το 2000, με τα τελευταία 10 χρόνια να παρουσιάζουν επιτάχυνση της τάσης. Παράλληλα, η διάρκεια παραμονής του χιονιού στο έδαφος μειώνεται, καθώς το φθινόπωρο καθυστερεί η έναρξη της χιονόπτωσης και την άνοιξη το λιώσιμο γίνεται νωρίτερα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ο ρόλος του χιονιού ως φυσικού αποταμιευτή νερού. Όπως εξηγούν οι επιστήμονες, το χιόνι λειτουργεί σαν «αποταμιευτικός λογαριασμός», καθώς αποθηκεύει νερό τον χειμώνα και το απελευθερώνει σταδιακά την άνοιξη και το καλοκαίρι, όταν οι ανάγκες είναι μεγαλύτερες. Η μείωση αυτής της «αποθήκης» οδηγεί σε χαμηλότερες παροχές ποταμών και μειωμένα υδατικά αποθέματα, με άμεσες επιπτώσεις στην ύδρευση, τη γεωργία και τα οικοσυστήματα.
Η μελέτη καταλήγει ότι οι παρατηρούμενες αλλαγές δεν οφείλονται σε φυσική κλιματική διακύμανση, αλλά αποτελούν αποτέλεσμα της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής. Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι, αν η τάση συνεχιστεί, η Ελλάδα θα αντιμετωπίσει ολοένα και μεγαλύτερη πίεση στους υδάτινους πόρους της, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες, όταν η ζήτηση είναι υψηλότερη.
Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό The Cryosphere και αναδεικνύει με σαφήνεια ότι η απώλεια της χιονοκάλυψης στα ελληνικά βουνά δεν αποτελεί μεμονωμένο φαινόμενο, αλλά μέρος μιας ευρύτερης κλιματικής μεταβολής με σημαντικές περιβαλλοντικές και κοινωνικές συνέπειες.
Με πληροφορίες από naftemporiki.gr
Όλες οι καιρικές εξελίξεις βρίσκονται εδώ! Βρείτε αναλυτικά όλες τις προγνώσεις μας μέσα από την ιστοσελίδα μας ή από το instagram @weathercompass.gr.
