Με την άνοιξη να κυλάει μέχρι στιγμής με συνεχόμενες καιρικές εναλλαγές και μετά από έναν ιδιαίτερα υετοφόρο χειμώνα για τις περισσότερες περιοχές της χώρας, βρισκόμαστε πλέον σε μια χρονική στιγμή, όπου τα στοιχεία αναφορικά με τη γενική εικόνα για τον καιρό του φετινού καλοκαιριού αρχίζουν να αποκτούν μια αξιοπιστία, τέτοια που μας επιτρέπει να τα αναλύσουμε και να βγάλουμε ένα πρώτο συμπέρασμα, χωρίς αυτό φυσικά να σημαίνει ότι αποτελούν πρόγνωση ή σίγουρα σενάρια.
Ξεκινώντας την τρέχουσα ανάλυση μας, θα κάνουμε αρχικά μια αναφορά στα σενάρια ύπαρξης ενός ισχυρού φαινομένου El Niño. Το καλοκαίρι του 2026 φαίνεται πως θα επηρεαστεί σημαντικά από τη γρήγορη ανάπτυξη ενός τέτοιου ισχυρού φαινομένου, το οποίο σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα ενδέχεται να εξελιχθεί ακόμα και σε “Super El Niño”. Η αλλαγή αυτή σηματοδοτεί το τέλος της πολυετούς επιρροής της La Niña και προκαλεί ήδη μεγάλες μεταβολές στους ωκεανούς και στην ατμόσφαιρα παγκοσμίως. Η βασική αιτία είναι ένα έντονο θερμό ωκεάνιο κύμα, γνωστό ως Kelvin Wave, που αναπτύσσεται στον τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό και μεταφέρει πολύ θερμό νερό από τα βαθύτερα στρώματα προς την επιφάνεια. Οι θερμοκρασιακές ανωμαλίες κάτω από την επιφάνεια έχουν φτάσει έως και 8 βαθμούς πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα, γεγονός που ενισχύει σημαντικά την ανάπτυξη του El Niño.
Τα προγνωστικά μοντέλα των NOAA, ECMWF και UKMO συγκλίνουν στο ότι το φαινόμενο θα είναι ιδιαίτερα ισχυρό και θα αρχίσει να επηρεάζει αισθητά τα καιρικά μοτίβα ήδη από το καλοκαίρι του 2026. Στην Ευρώπη -αν και σύμφωνα με έρευνες τα συστήματα El Niño και La Niña δεν συνδέονται άμεσα με τις μεταβολές του καιρού στην ήπειρο, αλλά έμμεσα- τα στοιχεία δείχνουν αυξημένο κίνδυνο ξηρασίας στην Κεντρική Ευρώπη, ενώ περισσότερες βροχές αναμένονται στη νότια και κεντρική ζώνη της ηπείρου. Παράλληλα, η βόρεια και κεντρική Ευρώπη ενδέχεται να βιώσει θερμότερες συνθήκες, ενώ η δυτική Ευρώπη πιθανώς θα παρουσιάσει πιο δροσερό και ασταθές καιρικό μοτίβο.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, ένα τόσο ισχυρό El Niño μπορεί να οδηγήσει σε ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως έντονες πλημμύρες, παρατεταμένες ξηρασίες και σημαντικές μεταβολές στις τροχιές των καταιγίδων. Παράλληλα, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η ενίσχυση του El Niño θα μπορούσε να λειτουργήσει ως φυσικός περιοριστικός παράγοντας για τη δραστηριότητα των τυφώνων στον Ατλαντικό κατά τη διάρκεια του 2026. Αν και κάθε επεισόδιο El Niño έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα σημερινά δεδομένα δείχνουν ότι ο πλανήτης εισέρχεται σε μία από τις ισχυρότερες θερμές φάσεις των τελευταίων δεκαετιών, με πιθανές επιπτώσεις που θα γίνουν αισθητές σε πολλές περιοχές του κόσμου ήδη από τους επόμενους μήνες.
Περνώντας τώρα σε πιο συγκεκριμένα στοιχεία που έχουν να κάνουν με τις θερμοκρασιακές και υετικές αποκλίσεις από τον μέσο όρο στην Ευρώπη και τη χώρα μας, παρακάτω θα αναλύσουμε τι μας παρουσιάζουν το πολυμοντελικό σύστημα πρόγνωσης C3S (Copernicus Climate Change Service) καθώς επίσης και το ευρωπαϊκό προγνωστικό μοντέλο ECMWF, τόσο σε μηνιαίο όσο και σε τριμηνιαίο επίπεδο (συνολικά για Ιούνιο-Ιούλιο-Αύγουστο).
Η εικόνα του καλοκαιριού από το Πολυμοντελικό Σύστημα Πρόγνωσης C3S
Στην πρώτη εικόνα που ακολουθεί, μπορούμε να δούμε το πόσο πιθανό είναι ένα σενάριο για θερμότερο ή ψυχρότερο Ιούνιο σε σχέση με τον μέσο όρο για τον συγκεκριμένο μήνα. Στο σύνολο της Ευρωπαϊκής ηπείρου, το σενάριο που επικρατεί μας δείχνει έναν θερμότερο Ιούνιο. Οι πιθανότητες για αυτό το σενάριο αρχίζουν από το ποσοστό του 40%, ενώ καταλήγουν και σε σχεδόν βέβαια ποσοστά του 70-100%.
Τα πιο χαμηλά ποσοστά αφορούν κυρίως περιοχές της δυτικής Ευρώπης, ενώ στην περιοχή μας εντοπίζονται τα υψηλότερα. Συνεπώς, μπορούμε να καταλάβουμε ότι ο συγκεκριμένος χάρτης δίνει στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου, ποσοστά για έναν πιο θερμό Ιούνιο που ξεπερνούν ακόμα το 50-70%.
Συνεχίζουμε λοιπόν με τις θερμοκρασιακές αποκλίσεις από τον μέσο όρο στην Ευρώπη και βλέπουμε ότι αυτές παρουσιάζονται να είναι θετικές στο σύνολο της ηπείρου. Στην Ελλάδα, οι αποκλίσεις κυμαίνονται από +0.5 έως +1.0 βαθμό Κελσίου. Έως και τους +2.0 βαθμούς αγγίζουν οι αποκλίσεις στη κεντρική και βορειοανατολική Ευρώπη.
Φεύγοντας από το πεδίο των θερμοκρασιών, σειρά έχει να δούμε και το τι αναμένουμε από πλευράς υετού (βροχοπτώσεων). Με βάση τον παρακάτω χάρτη, φαίνεται ότι στις περισσότερες περιοχές της Ευρώπης δεν αναμένονται σημαντικές αποκλίσεις από τον μέσο όρο κατά τον μήνα Ιούνιο. Παρόλα αυτά, η εξέλιξη είναι θετική για τη χώρα μας, αφού τα στοιχεία δείχνουν ότι μπορεί να αναμένουμε στην ευρύτερη περιοχή θετικές υετικές αποκλίσεις έως και +25mm.
Όσον αφορά τον Ιούλιο, τα στοιχεία σε ότι αφορούν τις θερμοκρασίες παραμένουν ανησυχητικά, με τις πιθανότητες για έναν θερμότερο μήνα στο μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης να υπερβαίνουν το 60-70%.
Παράλληλα, όπως αποτυπώνεται στον παρακάτω χάρτη, οι αποκλίσεις δείχνουν να είναι θετικές στο σύνολο της Ευρωπαϊκής ηπείρου, με τις τιμές να ξεπερνούν ακόμα και τους +2.0 βαθμούς Κελσίου. Στη περιοχή μας, η θετική απόκλιση φαίνεται να κυμαίνεται από +0.5 έως και +2.0 βαθμούς Κελσίου.
Σε ότι αφορά τον υετό του Ιουλίου, φαίνεται ότι δεν περιμένουμε σημαντικές αποκλίσεις στις περισσότερες περιοχές, ενώ σε τμήματα της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης αναμένονται ξηρότερες συνθήκες κατά 5 με 25 mm.
Τέλος φτάνοντας στον Αύγουστο, η Ευρώπη περιμένει έναν ακόμα θερμότερο -του μέσου όρου- μήνα, με τα ποσοστά για ένα τέτοιο σενάριο να υπερβαίνουν το 50-70%.
Παράλληλα, όπως αποτυπώνεται στον παρακάτω χάρτη, οι αποκλίσεις δείχνουν να είναι θετικές στο σύνολο της Ευρωπαϊκής ηπείρου, με τις τιμές να ξεπερνούν ακόμα και τους +2.0 βαθμούς Κελσίου. Στη περιοχή μας, η θετική απόκλιση φαίνεται να κυμαίνεται από +0.5 έως και +2.0 βαθμούς Κελσίου.
Υετικά, ο Αύγουστος φαίνεται ότι θα κυλήσει χωρίς σημαντικές αποκλίσεις στις περισσότερες περιοχές, ενώ σε τμήματα της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης αναμένονται ξηρότερες συνθήκες κατά 5 με 25 mm.
Παρακάτω ακολουθούν οι εκτιμήσεις τριμηνιαίας απόκλισης θερμοκρασίας και υετού από τις μέσες τιμές.
Η εικόνα του καλοκαιριού από το Ευρωπαϊκο Προγνωστικό Μοντέλο ECMWF
Με βάση το συγκεκριμένο προγνωστικό μοντέλο, οι εκτιμήσεις ανά μήνα δεν δείχνουν να διαφέρουν σημαντικά από τα όσα είδαμε παραπάνω, με τα στοιχεία να δείχνουν υψηλότερες θερμοκρασίες από τον μέσο όρο, αλλά και περισσότερες πιθανότητες για πιο αυξημένες βροχοπτώσεις καθόλη τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Ακριβώς αυτό μπορούμε να το δούμε και στους παρακάτω χάρτες εκτίμησης τριμηνιαίας απόκλισης θερμοκρασίας και υετού από τις μέσες τιμές.
Συνοψίζοντας, τα μέχρι στιγμής διαθέσιμα στοιχεία συγκλίνουν στο ότι το καλοκαίρι του 2026 έχει αυξημένες πιθανότητες να κυλήσει θερμότερο από τα φυσιολογικά επίπεδα, τόσο στην Ευρώπη όσο και στη χώρα μας, χωρίς ωστόσο να απουσιάζουν διαστήματα αστάθειας και επεισόδια βροχοπτώσεων. Η πιθανή ανάπτυξη ενός ισχυρού έως και “Super El Niño”, σε συνδυασμό με τα σήματα που δίνουν τα μεγαλύτερα προγνωστικά συστήματα παγκοσμίως, δημιουργεί ένα σκηνικό που αξίζει να παρακολουθούμε στενά τους επόμενους μήνες. Παράλληλα, θα πρέπει να τονιστεί ότι οι εποχικές προγνώσεις δεν αποτελούν ακριβή πρόβλεψη του καιρού, αλλά μια εκτίμηση της γενικής τάσης της ατμόσφαιρας, η οποία μπορεί να μεταβληθεί σημαντικά όσο πλησιάζουμε προς το καλοκαίρι. Για τον λόγο αυτό, η εικόνα θα επανεκτιμάται διαρκώς μέσα από τα νεότερα δεδομένα και τις επόμενες αναλύσεις, καθώς η ατμοσφαιρική κυκλοφορία και η συμπεριφορά των ωκεανών θα καθορίσουν τελικά το πώς θα εξελιχθεί η θερινή περίοδος στη Μεσόγειο και στην Ελλάδα.
Επιμέλεια άρθρου:
Δ. Ντόβας, Προγνώστης καιρού με πιστοποίηση από το Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο
Όλες οι καιρικές εξελίξεις βρίσκονται εδώ! Βρείτε αναλυτικά όλες τις προγνώσεις μας μέσα από την ιστοσελίδα μας ή από το instagram @weathercompass.gr.
Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του παρόντος άρθρου, χωρίς αναφορά, με ενεργό σύνδεσμο (link) weathercompass.gr.
