Μια εξαιρετικά σπάνια αστρονομική ευθυγράμμιση, γνωστή ως exosyzygy, αναμένεται να συμβεί την 1η Απριλίου 2026, όταν δύο εξωπλανήτες θα ευθυγραμμιστούν ταυτόχρονα με το μητρικό τους άστρο. Παρά τη μοναδικότητα και τη σημαντική επιστημονική της αξία, το φαινόμενο είναι πολύ πιθανό να μη παρατηρηθεί σε πραγματικό χρόνο, καθώς δεν έχει εξασφαλιστεί χρόνος παρατήρησης σε κανένα μεγάλο τηλεσκόπιο.
Η ευθυγράμμιση αυτή θα έχει ως αποτέλεσμα οι δύο πλανήτες να διέλθουν ταυτόχρονα μπροστά από τον δίσκο του άστρου τους, όπως φαίνεται από τη Γη. Πρόκειται για ένα εξαιρετικά σπάνιο γεγονός, αντίστοιχο με εκείνο που σημειώθηκε το 2010, το οποίο όμως δεν έγινε αντιληπτό τη στιγμή που συνέβη.
Τι είναι το exosyzygy και γιατί έχει σημασία
Ο όρος exosyzygy περιγράφει τη συζυγία, δηλαδή την ευθυγράμμιση τριών ουράνιων σωμάτων, σε ένα πλανητικό σύστημα εκτός του ηλιακού μας συστήματος. Από τη σκοπιά της Γης, το φαινόμενο εμφανίζεται ως ταυτόχρονη διέλευση δύο πλανητών μπροστά από το άστρο τους, ένα γεγονός που μπορεί να ανιχνευθεί μόνο από εξαιρετικά ευαίσθητα διαστημικά τηλεσκόπια.
Σύμφωνα με το Graduate University for Advanced Studies (SOKENDAI), η μοναδική επιβεβαιωμένη exosyzygy μέχρι σήμερα καταγράφηκε το 2010. Τότε, η ομάδα του Teruyuki Hirano από το Τεχνολογικό Ινστιτούτο του Τόκιο εντόπισε το φαινόμενο εκ των υστέρων, αναλύοντας αρχειακά δεδομένα από το διαστημικό τηλεσκόπιο Kepler της NASA.
Τέτοιες ευθυγραμμίσεις έχουν ιδιαίτερη σημασία, καθώς επιτρέπουν στους επιστήμονες να βελτιώσουν τις μετρήσεις των τροχιακών παραμέτρων των πλανητών, να ανιχνεύσουν βαρυτικές αλληλεπιδράσεις μεταξύ τους και ακόμη να υποψιαστούν την ύπαρξη αόρατων σωμάτων στο ίδιο πλανητικό σύστημα.
Γιατί δεν θα παρατηρηθεί το φαινόμενο
Παρότι οι αστρονόμοι γνωρίζουν ότι η ευθυγράμμιση του 2026 πλησιάζει, δεν έχει εξασφαλιστεί χρόνος παρατήρησης σε μεγάλα επίγεια ή διαστημικά τηλεσκόπια. Ο προγραμματισμός αυτών των οργάνων είναι ιδιαίτερα ανταγωνιστικός και συχνά καθορίζεται χρόνια νωρίτερα, αφήνοντας ελάχιστα περιθώρια ευελιξίας.
Σύμφωνα με το New Scientist, καμία αποστολή ή παρατηρητήριο δεν έχει δεσμευτεί επισήμως να παρακολουθήσει την επερχόμενη exosyzygy. Το γεγονός αυτό αναδεικνύει ένα διαχρονικό πρόβλημα της αστρονομικής έρευνας: ακόμη και φαινόμενα με υψηλή επιστημονική αξία μπορεί να «χαθούν» λόγω διοικητικών και υποδομικών περιορισμών.
Τι χάνουν οι επιστήμονες
Η απουσία ζωντανής παρατήρησης περιορίζει σημαντικά τις δυνατότητες μελέτης του φαινομένου. Τα δεδομένα από ταυτόχρονες διελεύσεις είναι κρίσιμα για τον υπολογισμό των μεταβολών στον χρόνο διέλευσης των πλανητών, μια βασική μέθοδο για την κατανόηση των βαρυτικών σχέσεων μέσα σε ένα πλανητικό σύστημα.
Όταν τέτοιες σπάνιες ευκαιρίες χάνονται, η επιστημονική κοινότητα στερείται πολύτιμων πληροφοριών που θα μπορούσαν να βελτιώσουν τα μοντέλα της πλανητικής δυναμικής και τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό μελλοντικών παρατηρήσεων. Όπως επισημαίνεται, η περιορισμένη ευελιξία στη λειτουργία των τηλεσκοπίων ενδέχεται να συνεχίσει να εμποδίζει τη μελέτη φαινομένων που δεν χωρούν εύκολα σε αυστηρά προκαθορισμένα χρονοδιαγράμματα.
Έτσι, η exosyzygy του 2026 κινδυνεύει να προστεθεί στη λίστα των μεγάλων κοσμικών γεγονότων που, αν και προβλέψιμα, περνούν σιωπηλά, αφήνοντας πίσω τους περισσότερα ερωτήματα παρά απαντήσεις.
Όλες οι καιρικές εξελίξεις βρίσκονται εδώ! Βρείτε αναλυτικά όλες τις προγνώσεις μας μέσα από την ιστοσελίδα μας ή από το instagram @weathercompass.gr.
